Zo geef je je geld belastingvrij weg

AMSTERDAM - De Belastingdienst verdient jaarlijks flink wat geld aan schenk- en erfbelasting. Na een dipje tijdens de crisis gaat het bedrag nu weer richting de €2 miljard. Toch zijn er genoeg mogelijkheden om te schenken zonder dat de fiscus eraan verdient.

De meest uitgebreide mogelijkheid is de ’jubelschenking’ van dit jaar €102.010. Als je die in de aankoop of verbouwing van een eigen huis steekt, in het aflossen op de hypotheek of het afkopen van erfpacht, is het hele bedrag belastingvrij.

De regels rondom schenktaks zijn de afgelopen jaren vaak aangepast: in 2013 was er de tijdelijke ’jubelton’, die werd toen weer afgeschaft, en sinds 2017 is die vrijstelling terug. Liefst 22.629 mensen maakten er in dat jaar gebruik van, meldt een woordvoerder van de fiscus. Daarnaast is er een belastingvrije gift voor een dure studie (maximaal €54.246), en een ’gratis’ schenking zonder regels rond de besteding van hooguit €26.040.

De basisregel is en blijft: van die drie schenkingen mag je er in je leven ééntje één keer belastingvrij ontvangen. Dus óf een gift voor je dure studie, óf geld voor je eigen huis, maar niet allebei. Maar al die veranderende regels hebben een lappendeken aan overgangsregelingen opgeleverd. Wie jaren geleden belastingvrij een kleiner bedrag heeft ontvangen, kan soms alsnog een forse belastingvrije gift ontvangen. Op de website van de Belastingdienst, die overigens flink achterloopt bij de inning van erf- en schenkbelasting, zijn die overgangsregelingen te vinden, maar het advies van een financieel planner is hier soms onontbeerlijk.

Ton te schenken

„Verbazingwekkend veel mensen hebben een ton te schenken”, zegt Ernst Loendersloot, senior kandidaat-notaris in Maastricht en columnist voor DFT Geld. „Ga maar na: vader en moeder hebben dertig jaar lang in hetzelfde huis gewoond, de hypotheek afbetaald, en door verbouwingen en de gekte op de huizenmarkt flink wat overwaarde opgebouwd. Nu willen ze iets kleiners, misschien wel huren. Dan blijven ze met een mooi bedrag achter, zeker als je ook hebt gespaard.”

Op een spaarrekening levert die ton nauwelijks nog rente op, je zoon of dochter heeft het lastig op de huizenmarkt, en als je met het overdragen van vermogen wacht tot het een erfenis wordt, moet het kind nog erfbelasting betalen. Dan is ’met de warme hand’ schenken toch aantrekkelijk: het geld doet iets nuttigers dan stof vangen, zoon- of dochterlief kan zich iets ruimers permitteren dan een bezemkast, en de Belastingdienst heeft het nakijken.

Veertigste verjaardag

Maar dan moet je het wel netjes regelen, waarschuwt Loendersloot. „Deze belastingvrije schenking mag je op zijn laatst op de veertigste verjaardag van de ontvanger doen, of op de veertigste verjaardag van de partner van de ontvanger – als die jonger is. De schenking over drie jaar uitsmeren mag ook, maar ook dan moet het laatste stukje voor die veertigste verjaardag op de bankrekening staan.”

Je schenking uitgeven, bijvoorbeeld aan voorschotten voor je aannemer bij een verbouwing, voordat je haar ontvangen hebt mag tegenwoordig ook, dankzij een recente uitspraak van de rechtbank in Arnhem. „Goed nieuws voor potentieel heel veel mensen”, zegt Loendersloot. „Maar deze zaak gaat nog wel door tot aan de Hoge Raad, en daar zou de fiscus best nog wel eens kunnen winnen.”

In theorie mag de jubelton van iedereen komen, maar in de praktijk zijn het bijna altijd de ouders van de ontvanger die zo’n groot bedrag weggeven. Ook daarbij is het oppassen, zegt Wouter Esseboom, in 2018 finalist bij de verkiezing financieel planner van het jaar. „De Belastingdienst ziet je ouders altijd als één persoon, ook als ze gescheiden zijn. Om binnen de grenzen van de belastingvrije schenking te blijven, mogen ze samen hoogstens €102.010 geven.”

Trouwen

Ook je eigen relatie is belangrijk bij het krijgen van een flinke schenking. Begin 2018 zijn de regels voor trouwen in gemeenschap van goederen veranderd, en wel in het nadeel van schoonzonen en -dochters. Schenkingen (en erfenissen) zijn nu uitgesloten van de gemeenschap van goederen, tenzij de echtelieden bij hun huwelijk hebben afgesproken dat ze wel bij de gemeenschap van goederen horen.

Natuurlijk gelden die regels ook niet voor iedereen die vóór 2018 in gemeenschap van goederen in het huwelijksbootje is gestapt. Voor die ontvangers zou je als schenker een ’uitsluitingsclausule’ kunnen overwegen, zegt Loendersloot. „Je wilt waarschijnlijk niet dat bij een eventuele scheiding je ex-schoonzoon of -dochter met de helft van je schenking wegloopt.”

 

Zorg er ook voor, uitsluitingsclausule of niet, dat je schenking goed op papier staat. De Belastingdienst wil schriftelijk bewijs dat er geschonken is, en ook als je binnen de vrijstelling valt, moet je aangifte doen van de gift. Drie jaar op rij maar liefst, als de schenker ervoor kiest om zijn schenking uit te smeren. En elk jaar moet je dan aankruisen dat je van de vrijstelling gebruik wilt maken.